Belastingdienst: onverkoopbare scamtokens kunnen op nul euro worden gewaardeerd
Waarde van de token zelf, niet van de nagebootste munt
Crypto hoort tot de bezittingen in box 3. De Belastingdienst kijkt naar de waarde in het economisch verkeer op 1 januari, de peildatum. Bij een scamtoken telt de waarde van die token zelf, niet die van de munt die hij nabootst.
In het kort
- De fiscus rekent in 2026 voor crypto met 6 procent forfaitair rendement.
- Het heffingsvrije vermogen bedraagt in 2026 59.357 euro, het tarief 36 procent.
- Over 400.000 euro aan tokens komt de fictieve heffing uit op ongeveer 7.358 euro.
- Een kennisgroep van de Belastingdienst stelde op 8 mei 2026 dat ontoegankelijke crypto op nihil kan worden gewaardeerd als geen enkele koper ervoor wil betalen.
“Of een scam-token op nihil kan worden gewaardeerd, hangt af van de feiten en omstandigheden van het individuele geval.” Adriaan Ros, persvoorlichter van de Belastingdienst, tegen Crypto Insiders.
Bij die waardering weegt de fiscus niet alleen mee wat op 1 januari bekend was, maar ook informatie die later boven tafel kwam over de werkelijke situatie op dat moment.
Vier ton aan tokens die niemand koopt
Aanleiding zijn meldingen van cryptobezitters die ongevraagd tokens toegestuurd kregen. Een van hen zag volgens Crypto Insiders ineens ongeveer 400.000 euro aan tokens in zijn wallet staan, zonder ze te kunnen verkopen. Een ander meldde 1,4 miljoen dollar aan ongevraagde scamtokens.
Zonder onderbouwing zou zo'n bedrag gewoon meetellen. Voor iemand zonder ander box 3-vermogen, schulden of fiscale partner komt de rekening bij 400.000 euro uit op ongeveer 7.358 euro. Dat is 6 procent forfaitair rendement over het bedrag boven het heffingsvrije vermogen van 59.357 euro, belast tegen 36 procent.
Contractadres en explorer als bewijs
Voor de onderbouwing geldt volgens de Belastingdienst "in het algemeen de vrije bewijsleer". Er is dus geen verplicht bewijsstuk. De fiscus noemt onder meer:
- het contractadres, met gegevens uit een blockchain explorer waaruit blijkt dat dit niet het officiële adres van de nagebootste munt is;
- het aantal transacties en het handelsvolume rond de peildatum;
- het aantal houders en de concentratie daarvan bij een paar adressen;
- het ontbreken van een notering op reguliere handelsplatformen of erkende koersbronnen;
- phishing- of scamwaarschuwingen in een blockchain explorer;
- een wallet-overzicht dat laat zien dat de token ongevraagd en zonder tegenprestatie binnenkwam.
Bij screenshots moet zichtbaar zijn op welk contractadres de gegevens slaan en op welke datum ze zijn opgevraagd. Het advies van de fiscus: bewaar die informatie bij de administratie.
Kennisgroep boog zich eerder over onbruikbare crypto
De lijn is niet nieuw. In een standpunt over niet-toegankelijke cryptovaluta van 8 mei 2026 schreef de kennisgroep dat verloren crypto een bezitting blijft, maar dat de waarde gelijk is aan wat de meest gegadigde marktpartij ervoor wil betalen. Is er geen enkele koper, dan kan die waarde op nihil worden gesteld.
Dat standpunt gaat over crypto waarvan de eigenaar de private key kwijt is, een ander geval dan een onverkoopbare scamtoken. Beide draaien wel om dezelfde maatstaf: de waarde in het economische verkeer op de peildatum. Dat crypto sowieso in box 3 valt, bevestigde de Hoge Raad op 25 april 2025.
Nieuwe box 3 vanaf 2028
Vanaf de geplande nieuwe box 3 wil het kabinet het werkelijke rendement belasten. Voor beleggingen kunnen dan ook waardestijgingen tijdens het jaar meetellen, zonder dat er is verkocht. Die regels staan nog niet vast, en de uitleg van de Belastingdienst gaat over het huidige stelsel.
Wie twijfelt over de eigen aangifte, krijgt van de fiscus het advies contact op te nemen.