Kabinet legt box 3-wet stil: nog geen belasting op winst die je niet pakte

De Wet werkelijk rendement box 3 vervangt de vaste rekensom waarmee de Belastingdienst nu je vermogen belast. Voor spaargeld, aandelen en crypto zou je vanaf 2028 elk jaar betalen over de werkelijke waardestijging, ook als je niets verkocht. Wie zijn bitcoin het hele jaar liet staan en die in waarde zag stijgen, kreeg toch een aanslag.

Vastgoed en aandelen in startende bedrijven vielen buiten die jaarlijkse heffing. Daarvoor zou pas bij verkoop worden afgerekend.

Nederlandse cryptobeleggers en brancheorganisaties vonden de opzet niet werkbaar. Cryptokoersen bewegen hard: wie in december een winst op papier heeft, kan die in mei kwijt zijn, terwijl de aanslag over december gewoon komt. Om die te betalen zouden houders een deel van hun munten moeten verkopen.

D66, VVD en CDA praatten weken over aanpassingen, maar bereikten geen akkoord. D66 houdt vast aan de jaarlijkse heffing over waardestijging. VVD en CDA willen alleen belasting heffen als er daadwerkelijk is verkocht. Staatssecretaris van Financiën Eerenberg (D66) vroeg de Eerste Kamer eerder om geduld en noemde wegstemmen onverstandig.

De Eerste Kamer zou eind juni stemmen, maar stelde dat uit in afwachting van aanpassingen. Volgens de NOS wil het kabinet de stemming nu uitstellen. RTL Nieuws kreeg de stukken in handen, nog geen dag nadat de drie partijen een akkoord bereikten over de begroting voor 2027.

Het alternatief waar de coalitie naar neigt, is belasting bij verkoop. Bij zo'n vermogenswinstbelasting betaal je pas belasting over een waardestijging als je verkoopt. Die regeling is volgens de NOS op zijn vroegst in 2032 in te voeren.

De schatkist loopt tot die tijd 22 miljard euro mis.

Zolang er geen nieuw stelsel ligt, blijft de huidige regeling gelden.

In box 3 rekent de Belastingdienst met een verondersteld rendement. Dat betekent dat de dienst uitgaat van een vast rendement, ook als je crypto minder of meer waard wordt. Crypto valt onder de categorie overige bezittingen, waarvoor voor 2026 een percentage van 6 procent vaststaat. Over dat veronderstelde rendement betaal je 36 procent belasting, ongeacht wat je munten werkelijk deden.

Het heffingsvrij vermogen bedraagt dit jaar 59.357 euro per persoon, het dubbele voor partners die voor de belasting als fiscale partners gelden. Blijft je totale vermogen daaronder, dan betaal je in box 3 niets.

Met de tegenbewijsregeling kun je aantonen dat je werkelijke rendement lager was. De Belastingdienst gebruikt dan dat lagere rendement voor de berekening. In die berekening telt de waardestijging van je crypto wel mee, ook zonder verkoop. Winst op crypto die je nog niet hebt verkocht, blijft dus in die berekening meetellen.

Op Prinsjesdag, dinsdag 15 september, presenteert het kabinet de definitieve plannen.