Banken willen digitale euro klein houden: één rekening, alleen onderling betalen

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), de branchevereniging van de Nederlandse banken, legde op 9 september vijf voorwaarden neer voor de digitale euro.

Die komen neer op eenvoudig beginnen: één digitale-eurorekening per gebruiker, één gekoppelde bankrekening, offline betalen vanaf de start (betalen zonder internetverbinding) en een eerste fase die alleen betalingen tussen particulieren ondersteunt. Bedrijven en overheden zouden de digitale euro dan nog niet als betaalproduct gebruiken. Uitbreiden mag pas als de toegevoegde waarde is aangetoond.

Niet elke bank staat achter die lijn. De NVB schrijft in dezelfde tekst dat het om een meerderheidsstandpunt gaat en dat Triodos Bank er anders over denkt.

Geld op een digitale-eurorekening staat niet bij je bank, maar bij de centrale bank. Zet je duizend euro van je betaalrekening om, dan verdwijnt dat bedrag uit het overzicht van bezittingen en schulden van je bank, de balans.

Banken financieren leningen aan huishoudens en bedrijven met het geld dat op betaal- en spaarrekeningen staat. Daarom wil de NVB een zo laag mogelijke holding limit, het maximum dat één persoon aan digitale euro's mag aanhouden. De digitale euro moet volgens de vereniging een betaalmiddel zijn en geen plek om geld te parkeren.

Hoeveel dat maximum wordt, ligt nog open. Op formeel verzoek van de Europese onderhandelaars rekende de ECB scenario's door met limieten tot 3.000 euro per persoon. Zelfs in een uiterst behoudend crisisscenario kwam de financiële stabiliteit daarbij niet in gevaar, schreef de ECB. Die uitkomst is geen standpunt over de juiste hoogte van de limiet, tekende zij erbij aan.

Je krijgt je digitale euro's niet bij een loket van de ECB. Banken en andere betaaldienstverleners, bedrijven die betalingen voor klanten regelen, doen het dagelijkse werk: rekeningen openen, klanten identificeren, controleren op witwassen, fraude tegengaan en de klantenservice bemannen.

De wet legt banken en betaaldienstverleners die rol op, en dat kost geld. De NVB wil daarom een Europees vergoedingsmodel dat de eerste investeringen, de vaste kosten en de transactiekosten dekt, zodat deelname niet blijvend geld kost. De ECB zelf raamde de investeringskosten voor de Europese banksector op 4 tot 5,8 miljard euro.

Een stablecoin is een token met een vaste koers ten opzichte van de euro of de dollar, uitgegeven door een bedrijf. De digitale euro zou geld van de centrale bank zijn, net als contant geld.

De digitale euro draait volgens de huidige plannen ook niet op een openbare blockchain. De ECB verwerkt de betalingen in een eigen, centraal systeem.

Het Europees Parlement legde zijn standpunt op 9 juli vast. Daarna begonnen de gesprekken met de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie, de laatste ronde voordat er een Europese wet ligt.

ECB-president Christine Lagarde zei op 10 september dat de verdeling van de vergoedingen en de hoogte van de limiet op tafel liggen. Ze hoopt op een stemming voor het eind van het jaar.

De ECB selecteerde de betaaldienstverleners die meedoen aan een proef met een testversie van de digitale euro, en opende op 15 september de inschrijving voor webwinkels. Die proef begint in 2027.