Box 3-plan: crypto pas in 2030 over op belasting bij verkoop, aandelen al in 2028

De nieuwe box 3 moet vanaf 2028 belasten wat je vermogen echt oplevert. Het wetsvoorstel dat nu bij de Eerste Kamer ligt, doet dat voor de meeste beleggingen met een vermogensaanwasbelasting. Dan betaal je elk jaar over de waardestijging, ook als je niets verkoopt. Stijgt je bitcoin in een jaar van 5.000 naar 8.000 euro, dan telt die 3.000 euro mee, ook als je de munten houdt.

Bij een vermogenswinstbelasting betaal je pas als je verkoopt en de winst binnen is. Het oorspronkelijke plan gebruikte die vorm alleen voor vastgoed en aandelen in startende bedrijven, omdat vermogenswinst voor de Belastingdienst lastiger uit te voeren zou zijn.

In de brief aan de Tweede Kamer kiest het kabinet voor wat het "de snelste route" noemt. Per 2028 gaat de vermogenswinstbelasting gelden voor "alle financiële instrumenten (onder andere aandelen, obligaties en opties)". Volgens het kabinet valt daarmee ongeveer 90 procent van het vermogen met waardeontwikkeling in box 3 onder vermogenswinst.

De rest volgt in 2030, met "een volledige vermogenswinstbelasting voor de overige vermogensbestanddelen". De brief noemt crypto niet bij naam. Bitcoin en andere crypto zijn volgens de Europese regels geen financieel instrument. Ze vallen onder MiCA, de Europese cryptowet, en niet onder MiFID, de regels voor aandelen en fondsen. Wie zelf crypto bezit, hoort daarmee bij de overige bezittingen die pas in 2030 overgaan.

Op sociale media gaat rond dat wie bitcoin op een Ledger bewaart slechter uit is dan wie bij een bank belegt. De brief maakt echter geen onderscheid naar bewaarplek. Of je bitcoin op een Ledger staat, een fysieke wallet die je zelf beheert, of bij een exchange als Bitvavo: het blijft cryptobezit.

Het verschil zit in het soort product. Wie via een broker een beursgenoteerd bitcoinproduct koopt, zoals een ETN (een schuldpapier op de beurs dat de koers van bitcoin volgt), bezit juridisch een financieel instrument. Zo'n product valt dan waarschijnlijk al in 2028 onder vermogenswinst. De brief gaat daar niet op in; de uitwerking in de wet moet dit nog bevestigen.

Het voorstel is nog geen wet. Het kabinet dient een novelle in, een wijziging op het wetsvoorstel dat al bij de Eerste Kamer ligt. Die novelle moet voor 31 december door de Eerste Kamer zijn aangenomen. Het kabinet vraagt de Raad van State daarom om spoedadvies.

Ook de uitvoering is krap. Volgens het kabinet kunnen banken in het eerste jaar geen gegevens aanleveren voor de vooraf ingevulde aangifte, zodat beleggers meer zelf moeten invullen.

In de begrotingstabel bij de brief staat verder een verhoging van het forfait voor overige bezittingen, waaronder crypto. Dat forfait is het rendement dat de Belastingdienst tot de invoering van het nieuwe stelsel veronderstelt. Een percentage noemt de brief niet.