EU-antiwitwaswet raakt privacycoins bij beurzen vanaf 10 juli 2027, niet in eigen wallet
Vanaf 10 juli 2027 mogen Europese banken en vergunde cryptobeurzen geen rekeningen meer aanhouden die transacties anonimiseren, ook niet via privacycoins. Dat verbod komt uit artikel 79 van de antiwitwasverordening AMLR, niet uit MiCA. Monero of Zcash in een eigen wallet blijft toegestaan.
Het verbod geldt voor rekeningen, niet voor munten
In het kort
- Artikel 79 noemt geen enkele munt bij naam; de AMLR kijkt naar ingebouwde functies die transactiegegevens anoniem maken, systematisch of optioneel.
- Overweging 160 zondert aanbieders van hardware-, software- en self-hosted wallets uit, zolang zij geen toegang tot of controle over de wallet hebben.
- Artikel 40 verplicht vergunde dienstverleners tot een risicobeoordeling bij transfers van en naar zelfgehoste adressen.
Artikel 79 verbiedt kredietinstellingen, financiële instellingen en vergunde cryptodienstverleners om anonieme cryptorekeningen aan te houden. Het verbod geldt ook voor rekeningen die de rekeninghouder anonimiseren of transacties anoniem maken of sterker versluieren, onder meer via anonimiseringsmunten.
Het artikel noemt Monero, Zcash of welke andere munt dan ook nergens. De verordening omschrijft een anonimiseringsmunt aan de hand van eigenschappen: een crypto-asset met ingebouwde functies die informatie over een transfer anoniem kunnen maken, systematisch of optioneel. Toezichthouders en dienstverleners bepalen zelf welke tokens daaronder vallen.
De datum staat in artikel 90. Volgens de definitieve tekst van Verordening (EU) 2024/1624 gelden de regels vanaf 10 juli 2027. Veel berichten noemen 1 juli 2027; die datum komt in de verordening niet voor.
AMLR, niet MiCA
De maatregel wordt regelmatig omschreven als een MiCA-regel. MiCA regelt vergunningen en gedragseisen voor cryptodienstverleners. Het verbod op anonieme rekeningen komt uit de antiwitwasverordening.
Dezelfde bedrijven vallen onder beide regimes, met verschillende verplichtingen. Een beurs kan onder MiCA een vergunning hebben en tegelijk op grond van de AMLR bepaalde diensten moeten staken.
Self-custody krijgt een expliciete uitzondering
Overweging 160 zondert aanbieders van hardware-, software- en self-hosted wallets uit van het verbod, zolang zij geen toegang tot of controle over de wallet van de gebruiker hebben. De wet trekt de grens bij custody: wie de sleutels van een klant beheert, zit aan de gereguleerde kant.
Artikel 79 verbiedt particulieren niet om XMR of ZEC te bezitten. Er staat ook geen opdracht in om bestaande privacycoins uit eigen wallets te verwijderen. Het effect zit bij de toegangspoorten: als gereguleerde Europese platforms deze munten laten vallen, verdwijnt daar de route van euro naar XMR of ZEC.
Monero en Zcash liggen verschillend
Bij Monero zijn alle transacties standaard privé. Ring signatures verbergen de afzender, RingCT schermt het bedrag af en stealth addresses beschermen de ontvanger. Een beurs kan die privacy niet voor haar eigen klanten uitschakelen, wat Monero dicht bij de kern van artikel 79 brengt.
Zcash ondersteunt zowel transparante als afgeschermde transacties. Gebruikers kunnen tussen openbare en shielded adressen bewegen. Omdat de Europese definitie ook optionele privacyfuncties noemt, levert dat verschil geen automatische vrijstelling op.
AMLA moet de uitvoering nog invullen
Artikel 40 van dezelfde verordening gaat over transfers naar of vanuit een zelfgehost adres. Een vergunde dienstverlener moet daarbij het witwasrisico beoordelen en kan aanvullende stappen nemen: vragen naar de herkomst of bestemming van de crypto, de betrokken partijen verder identificeren of de transactie intensiever volgen.
Hoe ver die controles gaan, moet de nieuwe Europese antiwitwasautoriteit AMLA nog bepalen. Uiterlijk 10 juli 2027 publiceert AMLA richtlijnen voor deze transfers, met daarin criteria om vast te stellen of een zelfgehost adres werkelijk door de klant zelf wordt beheerd.