Chainalysis: 86 procent van belastbare cryptoactiviteit blijft buiten de meldplicht
Blockchain-analysebedrijf Chainalysis schat dat er in 2025 wereldwijd 457 miljard dollar aan cryptoactiviteit was waarover belasting verschuldigd kan zijn. Slechts 14 procent daarvan loopt via de meldplicht van vergunde beurzen naar belastingdiensten. Wat je in je eigen wallet doet, moet je zelf aangeven.
Wat de Belastingdienst wel automatisch krijgt
Cryptobedrijven met een Europese vergunning moeten sinds 1 januari 2026 bijhouden wie hun klanten zijn en welke transacties zij uitvoeren. Uiterlijk 31 januari 2027 sturen zij die gegevens naar de Belastingdienst, die ze vergelijkt met de aangiften. DAC8 is de Europese regel voor deze gegevensuitwisseling. Die voert de internationale afspraak CARF van de OESO, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, uit. Wat dienstverleners precies moeten doorgeven, staat in dit overzicht van de DAC8-regels.
Chainalysis onderzocht wat er buiten dat circuit gebeurt. Het gaat om transacties die rechtstreeks op een blockchain plaatsvinden, een openbaar digitaal overzicht van transacties, zonder bedrijf dat de rekening beheert en dus zonder meldplicht.
In het kort
- Noord-Amerika is de grootste regio met 134,6 miljard dollar, de EU volgt met 125,1 miljard.
- Duitsland is met 24,1 miljard dollar het grootste EU-land in het onderzoek.
- Chainalysis onderzocht zes blockchains en liet handel binnen gecentraliseerde beurzen buiten beschouwing.
- Van het Amerikaanse bedrag bestaat ruim de helft uit betalingen.
Waar het gat zit
Over heel 2025 komt het bedrijf in het rapport van Chainalysis uit op 457 miljard dollar waarover in enige vorm belasting verschuldigd kan zijn. Ruwweg 390 miljard daarvan loopt niet via een partij met een meldplicht.
Dat deel bestaat uit vijf soorten activiteit: handel op gedecentraliseerde beurzen, platforms waarop je rechtstreeks vanuit je eigen wallet ruilt zonder tussenpersoon; overboekingen tussen wallets van dezelfde eigenaar; beloningen uit mining, het verwerken van transacties met computers; en staking, waarbij je munten vastzet om een netwerk te helpen draaien en daarvoor een vergoeding krijgt. Ook rente uit het uitlenen van munten valt eronder.
De meldplicht zegt niets over de aangifteplicht van de bezitter zelf. Die geldt ook voor munten en opbrengsten die nooit langs een vergunde beurs zijn gekomen.
Wat het cijfer niet meet
Chainalysis noemt zelf de grenzen van de schatting. Het onderzoek beslaat zes blockchains: bitcoin, ethereum, solana, tron, BNB Smart Chain en Base. Handel die volledig binnen een gecentraliseerde beurs plaatsvindt, een beurs die de handel zelf afhandelt, komt niet op een blockchain terecht en zit er dus niet in. De 14 procent slaat op het deel van die transacties op blockchains dat via een dienstverlener met meldplicht loopt, niet op alle cryptohandel ter wereld.
Noord-Amerika en de EU dragen het meeste bij
De Verenigde Staten zijn met 112,6 miljard dollar het grootste land. Betalingen vormen daar het grootste deel, ruim de helft van dat bedrag. De rest bestaat uit gerealiseerde winsten en inkomsten zoals mining- en stakingbeloningen.
Chainalysis wijst ook op het Amerikaanse belastinggat rond crypto, geschat op ongeveer 50 miljard dollar per jaar in 2022. Het Congres rekent erop dat formulier 1099-DA, waarmee Amerikaanse cryptobedrijven transacties aan de fiscus doorgeven, over tien jaar 28 miljard dollar extra oplevert.