Vitalik Buterin presenteert 'Lean Ethereum': grootste herbouw sinds de Merge
Ethereum-oprichter Vitalik Buterin heeft 'Lean Ethereum' gepresenteerd, wat hij de derde grote herbouw van het netwerk noemt na de Merge. Het plan loopt over drie tot vier jaar en raakt bijna elke laag van het protocol, met quantumbestendige cryptografie, meer privacy en tot tienmaal lagere transactiekosten als speerpunten. Buterin publiceerde de plannen als concept, dat binnen de gemeenschap meteen discussie opriep over de tijdlijn.
In het kort
- Buterin noemt Lean Ethereum de derde grote iteratie na de Merge (2022).
- Recursieve STARKs en quantumbestendige cryptografie vormen de kern.
- Een nieuw statetype moet transactiekosten voor veel tokens richting 2030 meer dan tien keer verlagen.
- Onderzoekers noemen de tijdlijn van drie tot vier jaar te traag.
Wat Lean Ethereum verandert
Buterin deelde het plan via een publieke routekaart die hij de 'strawmap' noemt, een concept van de Ethereum Foundation. Volgens hem wordt bijna elk groot onderdeel vervangen. Hij omschrijft de operatie als ambitieus, maar met beperkt risico.
Centraal staan recursieve STARKs, een cryptografisch bewijssysteem waarmee nodes de keten kunnen verifiëren zonder elke transactie opnieuw uit te voeren. Buterin wil deze bewijzen vastleggen als kernonderdeel van het protocol.
Daarnaast schuift quantumveiligheid naar boven op de prioriteitenlijst. De routekaart vervangt cryptografie die kwetsbaar is voor quantumcomputers door hash-gebaseerde schema's, in lijn met de post-quantumstandaarden die de Amerikaanse standaardisatie-instantie NIST in 2024 vastlegde.
De meest ingrijpende wijziging betreft de manier waarop Ethereum data opslaat. Een nieuw, beperkter statetype moet richting 2030 opschalen naar 100 TB. Het herschrijven van een ERC-20-token of NFT naar dat formaat kan de kosten met meer dan tien keer verlagen. Complexere toepassingen, zoals gedecentraliseerde beurzen, blijven op de huidige architectuur draaien. Privacy wordt daarbij een uitgangspunt in plaats van een bijzaak. Op kortere termijn moet de aankomende Glamsterdam-upgrade de gaslimiet verhogen.
Kritiek op de tijdlijn
De planning kreeg snel tegengas, en niet van buitenstaanders. Ethereum Foundation-onderzoeker Dankrad Feist, wiens werk aan dataschaalbaarheid de naam gaf aan danksharding, prees de visie maar noemde drie tot vier jaar veel te traag.
Fully proven STF and scaling to Gigagas with finality in seconds gets me excited! But 3-4 years is very slow. — Dankrad Feist, onderzoeker Ethereum Foundation
Buterin stelt dat te veel voorzichtigheid alleen tot onder-levering leidt. De strawmap gaat uit van ontwikkeling door mensen, maar erkent dat door AI versneld onderzoek de tijdlijn kan inkorten.
Krimpende Foundation als achtergrond
De herziening komt kort nadat de Ethereum Foundation ongeveer 20 procent van haar personeel schrapte, oftewel 54 functies, en overstapte op een strakker, endowment-achtig budget. De strawmap blijft een concept, geen definitieve planning. Volgens Buterin is de komende Hegotá-fork waarschijnlijk de laatste vóór het Lean-tijdperk begint.
Ether staat in 2026 ongeveer 41 procent lager, rond 1.760 dollar. Volgens Buterin blijft de koers voorlopig een weerspiegeling van een markt die wacht op uitvoering, niet op beloftes.