Nieuw plan moet bitcoin-betalingen afschermen, gebruiken kan nog niet

Wie bitcoin verstuurt, laat bedrag en adressen voor iedereen zichtbaar achter. Onderzoekers van Alloc Init publiceerden op 24 september een plan om dat af te schermen, zonder de regels van bitcoin te veranderen. Gebruiken kan nog niet: het deel om bitcoin erin en eruit te krijgen ontbreekt.
Voor wie bitcoin op Bitvavo of in een eigen wallet heeft, verandert er dus niets. Alloc Init zegt Shielded Bitcoin, zoals het plan heet, nog te bouwen. Er is geen wallet of app die het ondersteunt.
Wat er nu zichtbaar is
Bij een gewone betaling in bitcoin BTC-0,15% staat alles in de blockchain, het openbare register van alle transacties: hoeveel er ging, van welk adres naar welk adres en wanneer. Iedereen kan dat nalezen. Is één adres eenmaal aan een persoon gekoppeld, bijvoorbeeld via een opname bij een exchange, dan zijn diens andere betalingen vaak ook te volgen.
De onderzoekers Clara Shikhelman, Misha Komarov en Aleksei Moskvin noemen dat een serieuze beperking, voor gewone gebruikers en voor bedrijven. Ze werken hun oplossing uit in een whitepaper over Shielded Bitcoin, het technische document waarin ze het ontwerp beschrijven.
Hoe het plan werkt
Geld binnen het systeem zit in versleutelde notes: kleine digitale briefjes met een bedrag en een ontvanger, die alleen die ontvanger kan openen. Wie betaalt, zet zo'n briefje als gewone data in een bitcoin-transactie. Bitcoin slaat die data op en zet ze op volgorde, maar begrijpt ze niet. De onderzoekers vergelijken bitcoin met een openbaar prikbord.
Bij elke betaling hoort een zero-knowledge proof. Dat is een wiskundig bewijs dat de betaling klopt, zonder dat het bedrag of de afzender zichtbaar wordt. Het bewijs toont dat de afzender het geld heeft, het mag uitgeven en er niets bij verzint.
De controle doen aparte programma's, indexers genoemd. Ze controleren de bewijzen en houden bij welk geld al is uitgegeven. Elk uitgegeven briefje laat een uniek volgnummer achter. Duikt dat nummer een tweede keer op, dan keuren de indexers die betaling af, zodat niemand hetzelfde geld twee keer uitgeeft.
Geen tussenpersoon die je geld bewaart
Volgens de onderzoekers kan alleen de eigenaar het geld uitgeven. Een indexer kan gegevens achterhouden of vertragen, maar kan niet bij het geld. Gebruikers kunnen van indexer wisselen of alles zelf narekenen. Alloc Init zegt zelf geen geld van gebruikers te beheren.
Daarin verschilt het plan van Liquid, een bestaand netwerk waar een groep bedrijven de bitcoin van gebruikers bewaart. Er is ook geen soft fork nodig. Dat is een aanpassing van de regels van bitcoin zelf, waarover het hele netwerk het eens moet worden.
Het ontwerp lijkt op dat van Zcash, een cryptomunt die al jaren afgeschermde betalingen kent. Shinobi, technisch schrijver bij Bitcoin Magazine, schat de privacy van Shielded Bitcoin in als vergelijkbaar met die van Zcash.
Wat nog ontbreekt
Het ontwerp beschrijft alleen betalingen binnen het systeem. Hoe je bitcoin erin stopt en er weer uithaalt, staat er niet in. De Franse site Bitcoin.fr noemt het daarom een onderzoeksvoorstel, met nog veel werk voor de boeg en geen garantie dat het lukt.
Voor die stap wil Alloc Init een eigen techniek gebruiken, Bitcoin PIPEs. Daarmee ligt bitcoin vast tot iemand met een wiskundig bewijs aantoont dat die het mag opnemen. De onderzoekers kondigen daarover binnenkort een aparte paper aan.
