Opzeggen net zo makkelijk als aanmelden: nieuwe regels voor cryptoapps
Sinds 28 augustus mogen cryptoapps in Nederland je niet meer naar de knop duwen die slecht voor je uitpakt. Opzeggen moet net zo makkelijk zijn als aanmelden, en een keuze die je al hebt gemaakt mag niet steeds opnieuw worden voorgelegd. De AFM houdt toezicht en kan boetes opleggen met een basisbedrag van 500.000 euro.
Drie dingen die niet meer mogen
De nieuwe regels richten zich op ontwerptrucs die je in een bepaalde richting duwen. In webdesign heten die ook wel dark patterns. Drie soorten daarvan zijn nu verboden.
Een keuze die nadelig is voor de klant mag niet opvallender worden gepresenteerd met kleur, formaat of positie. De knop waarmee je akkoord gaat met een risicovol product mag dus niet groter of feller zijn dan de knop waarmee je het product weigert.
Wie al een keuze heeft gemaakt, mag daar niet steeds opnieuw over worden bevraagd. Ook het beëindigen van een dienst mag niet ingewikkelder zijn dan het afsluiten ervan.
In het kort
- De regels staan in artikel 81.0a van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft.
- Ze gelden voor financiële dienstverleners, zoals bedrijven die beleggen of betalen regelen, cryptodienstverleners en crowdfundingplatforms, waar mensen samen projecten financieren, als zij online contracten sluiten.
- Nederland voert hiermee de Europese richtlijn 2023/2673 uit, een EU-regel voor financiële diensten die op afstand worden afgesloten.
- De AFM verwacht structureel ongeveer één voltijdsmedewerker extra nodig te hebben voor dit toezicht.
Voor alle drie de verboden geldt dezelfde uitzondering: een aanbieder mag dit wel doen als dat in het belang van de klant is. Een app mag je dus blijven waarschuwen voordat je iets riskants koopt, ook als je die waarschuwing al eens hebt weggeklikt.
Een mens aan de lijn, niet alleen een chatbot
Je krijgt ook recht op contact met een mens voordat je een overeenkomst sluit. Een chatbot of een geautomatiseerd menu is daarvoor niet genoeg.
Het contact met die medewerker moet in dezelfde taal zijn als de informatie die je vooraf kreeg. Een platform dat je in het Nederlands benadert, kan je dus niet doorsturen naar een helpdesk die alleen Engels spreekt.
Wat de AFM kan doen
Het toezicht ligt bij de Autoriteit Financiële Markten, de Nederlandse toezichthouder op financiële dienstverleners. Overtreding van artikel 81.0a valt in boetecategorie 2, een wettelijke indeling voor boetes, met een basisbedrag van 500.000 euro en een maximum van 1 miljoen euro.
In een beoordeling van de uitvoerbaarheid liet de AFM weten dat de taken uitvoerbaar zijn, maar dat er structureel ongeveer één extra medewerker voor nodig is. Die kosten waren nog niet opgenomen in het budget voor 2025 tot en met 2028.
Ook met een MiCA-vergunning
Een MiCA-vergunning, de Europese toestemming die een platform nodig heeft om in de EU crypto aan te bieden, ontslaat een aanbieder niet van deze eisen. Het besluit noemt aanbieders van cryptoactivadiensten, bedrijven die diensten rond crypto aanbieden, apart en verklaart de regels op hen van toepassing.
Het besluit stond op 27 augustus in Staatsblad 2026, 251 en trad de dag daarna in werking.