Bitcoin-fork BIP-110 valt stil na twee blokken

In het kort
- BIP-110 wilde een jaar lang niet-financiële data zoals plaatjes en tekst uit bitcointransacties weren.
- Er was 55 procent steun van miners nodig; het voorstel haalde 2,53 procent.
- Vanaf blok 961.632 splitste zich een aparte keten af met circa 0,15 procent van de rekenkracht.
- Die keten mijnde twee blokken en staat sinds zaterdag stil op blok 961.633.
Wat BIP-110 wilde veranderen
Bitcoin wordt vooral gebruikt om waarde te versturen, maar je kunt in een transactie ook kleine bestanden meesturen: een plaatje, een stukje tekst, een digitaal verzamelobject. Projecten als Ordinals en Runes doen dat op grote schaal.
Het voorstel BIP-110, "Reduced Data Temporary Softfork" van ontwikkelaar Dathon Ohm wilde die ruimte een jaar lang grotendeels dichtzetten. Voorstanders zeggen dat het netwerk daardoor minder vol raakt en dat transacties goedkoper worden. Tegenstanders vinden dat wie voor blokruimte betaalt, zelf mag bepalen waar hij die voor gebruikt.
Technisch was het een soft fork: een aanscherping van de regels. Blokken die aan de nieuwe, strengere regels voldoen zijn ook geldig onder de oude regels. Daardoor hoeft niet iedereen tegelijk te updaten, zolang de miners maar meedoen.
Waarom er een tweede keten ontstond
Een soft fork gaat normaal pas in als een ruime meerderheid van de miners het signaal geeft dat ze de nieuwe regels gaan handhaven. BIP-110 vroeg 55 procent, oftewel 1.109 van 2.016 opeenvolgende blokken. In de laatste periode voor de deadline gaven 51 blokken dat signaal: 2,53 procent.
De voorstanders kozen daarop voor een user-activated soft fork. Daarbij dwingen niet de miners de regel af, maar de gebruikers die zelf een node draaien. Vanaf blok 961.632, zaterdagavond rond 19.35 uur UTC, weigerden nodes met de BIP-110-regels elk blok zonder het afgesproken signaal. Die nodes draaien meestal de software Bitcoin Knots, goed voor tussen de 8 en 22 procent van de bereikbare nodes, afhankelijk van de meting.
Mijnpool AntPool mijnde het eerste blok zonder signaal. De BIP-110-nodes gooiden dat blok weg en bouwden verder op hun eigen versie. Vanaf dat moment bestonden er twee ketens naast elkaar, elk met een eigen administratie van wie welke bitcoin bezit.
Twee blokken, daarna stilstand
Mijnbedrijf Roughnecks mijnde beide blokken van de nieuwe keten, via het DATUM-systeem van pool Ocean. Daarna stopte de productie. Zondag stond de afsplitsing nog altijd op blok 961.633, terwijl de hoofdketen blok 961.744 had bereikt: een verschil van 111 blokken.
De oorzaak zit in de moeilijkheidsgraad. Bitcoin stelt die zo af dat alle miners samen ongeveer elke tien minuten één blok vinden. De nieuwe keten erfde die instelling, met een moeilijkheidsgraad van 127,48 biljoen, maar had er nog geen procent van de rekenkracht voor. De moeilijkheidsgraad past zich pas aan na 2.016 blokken, en op dit tempo duurt dat volgens Michael Saylor ongeveer 25 jaar.
Roughnecks stopte zelf met mijnen en adviseerde anderen hetzelfde: iedereen die op de BIP110-keten mijnt onder het huidige algoritme kan daar beter mee wachten tot nader bericht.
Bitcoin werkte precies zoals bedoeld. BIP-110 mocht vrij afsplitsen, en het netwerk mocht vrij besluiten niet te volgen. De uitkomst was duidelijk: ongeveer 99,85 procent van de rekenkracht bleef bij bitcoin. — Michael Saylor, voorzitter van Strategy
Risico op replay-aanvallen
Bij een splitsing staat elke bitcoin die vóór blok 961.632 bestond op beide ketens. Omdat beide ketens dezelfde transacties accepteren, kan iemand een transactie van de ene keten kopiëren naar de andere. Wie op de hoofdketen een betaling doet, verstuurt zo zonder het te willen ook zijn munten op de afgesplitste keten.
Ontwikkelaar Kevin Loaec adviseerde gebruikers daarom hun tegoeden eerst te scheiden. Scheiden betekent dat je één transactie maakt die alleen op één van de twee ketens geldig is. Dat lukt door daarin munten mee te versturen die pas ná blok 961.632 zijn ontstaan, want op de andere keten bestaan die munten niet. Kopieert iemand zo'n transactie, dan wijst hij naar geld dat er niet is en weigert het netwerk hem. Vanaf dat moment staan de twee tegoeden los van elkaar en raakt een betaling op de ene keten de andere niet meer.
Praktisch is dat risico voorlopig klein: er is geen beurs die de afgesplitste munt verhandelt en er is geen infrastructuur om hem te versturen.
Het signaleringsvenster van BIP-110 loopt nog door tot blok 965.664, rond 1 september. Komt de steun onder de miners tot die tijd niet alsnog boven 55 procent, dan vervalt het voorstel.
